|4.814x gelezen

Hoe kunt u reizigersdiarree voorkomen?

Reizigersdiarree of ‘turista’ is het meest voorkomende probleem op reis: zowat één op drie reizigers die hun vakantie in een tropisch of subtropisch gebied doorbrengen, krijgen er last van.

De oorzaak van reizigersdiarree is meestal een infectie door een bacterie, soms een virus of een parasiet. De meeste gevallen van diarree betreffen ongevaarlijke (maar daarom niet minder lastige) reizigersdiarree, verwekt door de bacterie E.coli of door virussen. Een vijfde van de patiënten met diarree vertoont symptomen van dysenterie (etterige en/of bloederige stoelgang, pijnlijke en/of valse stoelgangsnood, meestal met hevige buikkrampen).

De infectie treedt op na het eten van voedsel dat is besmet met uitwerpselen of na het drinken van verontreinigd water. Verschillende besmettingswegen zijn denkbaar: onvoldoende scheiding van afval- en drinkwater, bemesten van de grond met menselijke uitwerpselen, ontoereikende bewaringstechnieken, wassen van groenten en fruit met besmet water, vliegen die de besmetting overbrengen op het voedsel, minder strikte normen met betrekking tot persoonlijke hygiëne enzovoort. Ook zwemwaters zijn vaak verontreinigd.

Het risico is beperkt in Noord-Europa, Japan en de Engelssprekende Verenigde Staten, en wordt groter naarmate u de evenaar nadert, waar het onder allerlei schilderachtige namen bekend is: ‘turista’, ‘de wraak van Montezuma’, ‘Dehli Belly’ enzovoort. Avontuurlijke reizigers die in ‘primitieve’ omstandigheden reizen, lopen uiteraard méér risico op turista dan reizigers in luxehotels.

Mensen met een chronische maag-darmaandoening of een verminderde maagzuurproductie (door ziekte of behandeling) lopen een verhoogd risico. Deze personen moeten dan ook extra opletten. Ook kleine kinderen, en mensen met chronische aandoeningen of die ouder zijn dan 70-75 jaar, zijn kwetsbaarder. Enerzijds krijgen ze sneller diarree en anderzijds wordt bij hen de water- en zoutbalans sneller ontregeld, met alle gevolgen van dien.

In de meeste gevallen blijft de aandoening vrij onschuldig, maar ze kan een vakantie wel behoorlijk vergallen. Een aantal hygiënische maatregelen kunnen het risico sterk verminderen, maar nooit helemaal uitsluiten.

Hand- en lichaamshygiëne
• Handen wassen met water en zeep vóór het koken, het eten, en na het gebruik van het toilet.
• Personen die buikpijn en/of diarree hebben, moeten uit de keuken blijven en hun handen vaak en goed wassen, zeker na het gebruik van het toilet.
• Neem eventueel een flesje desinfecterende ‘zeep-zonder-water’ (alcoholhoudende gel) mee. Met deze gel kunt u de handen overal bacterievrij maken. Desinfecterende doekjes hebben hetzelfde effect.
• Was keukengerei en vaatwerk af in heet sop en spoel af in zuiver water. Gebruik schone thee-, hand- en vaatdoeken. Spoel deze na gebruik uit in een sopje en droog ze snel.

Voeding
Vermijd in de mate van het mogelijke:
• rauwe groenten en koude salades, ongekookt of ongebakken voedsel in het algemeen;
• niet-gepasteuriseerde of ongekookte melk of voedsel bereid op basis van niet-gepasteuriseerde of ongekookte melkproducten (pudding, roomijs, room in de koffie);
• gerechten op basis van rauwe of onvoldoende gekookte eieren (mayonaise, sommige desserts enzovoort);
• rauwe of onvoldoende gekookte vis, en vooral zeevruchten;
• rauw of onvoldoende gebakken vlees;
• gerechten die wel werden gekookt, maar vervolgens uren op kamertemperatuur zijn blijven staan (eet dus alleen voedsel dat goed verhit werd en nog warm is);
• fruit dat niet zelf ter plaatse kan worden geschild, fruit dat er beschadigd uitziet;
• ‘lokale specialiteiten’ die onfris ruiken, besmet voedsel kan er normaal uitzien, normaal ruiken en normaal smaken;
• eet geen onverpakt ijs dat in een karretje langs de weg verkocht wordt. Verpakt ijs en schepijs uit een schone, druk bezochte winkel leveren meestal geen bezwaar op;
• zorg dat uw voedsel tegen vliegen is beschermd;
• bewaar etensresten in de koelkast, niet in een koeltas;
• gesteriliseerde producten, bijvoorbeeld in blik, pot of foliepak, die niet in de koelkast bewaard hoeven worden, zijn in onbeschadigde verpakking houdbaar. Vacuüm verpakt vlees of vleeswaren zijn niet houdbaar.
• Wantrouw koude buffetten, vooral wanneer het voedsel rechtstreeks gekoeld wordt met ijs en in contact komt met het smeltwater (zie drinkwater). Warme maaltijden moeten heet geserveerd worden.
• Ook de plaats waar u eet kan belangrijk zijn. Een maaltijd in een straatstalletje levert meer risico dan een maaltijd in een restaurant, hoewel goed gebakken voedsel dat ter plaatse onmiddellijk wordt gegeten soms veiliger kan zijn dan de maaltijd die opgediend wordt in een schijnbaar proper restaurant.
• Vliegen zijn een belangrijke oorzaak van overdracht van besmetting. Het voedsel moet afgedekt worden tegen vliegen en restaurants vol vliegen en andere insecten kunt u beter vermijden.

Drank
• Drink in landen met een lage hygiënische standaard geen leidingwater.
• Flessenwater is te verkiezen, op voorwaarde dat de flessen in uw bijzijn geopend worden (opletten voor frisdranken in flesjes met opnieuw gebruikte kroonkurken). Niet alle ter plaatse gebottelde mineraalwaters zijn echter veilig.
• Gashoudende dranken zijn iets veiliger omdat ze een wat hogere zuurtegraad hebben, er kan ook moeilijker met de kroonkurken geknoeid worden.
• Indien er geen flessenwater ter beschikking is, zijn thee of koffie een goed alternatief (bereid met gekookt water). In sommige landen is het wel gebruikelijk om voor het serveren ongekookt koud water bij de hete thee of koffie te voegen.
• IJsblokjes zijn maar zo veilig als het water dat er voor gebruikt wordt en zijn daarom te wantrouwen, zelfs wanneer ze gebruikt worden in alcoholische dranken (sommige micro-organismen kunnen overleven in ijs). Gebruik alleen ijsblokjes van gekookt water.
• Tanden poetsen met leidingwater kan een risico inhouden, hoewel dit meestal gering is.
• Het inslikken van water tijdens het zwemmen kan eveneens een bron van besmetting zijn.
• Kook of ontsmet (leiding)water voor u het drinkt.
• Zichtbaar troebel water moet in principe eerst gefilterd worden, voordat het gekookt of ontsmet wordt. Dat kan door het bijvoorbeeld door een koffiefilter of een schone zakdoek te gieten. Avontuurlijke reizigers kunnen zich het best een draagbare waterfilter aanschaffen. Tegenwoordig zijn er efficiënte en lichte, compacte filters op de markt. Men kan zich het best deskundig laten adviseren in de gespecialiseerde buitensportzaken. Gadgets, zoals drinkrietjes met ingebouwde filter, zijn waardeloos. Een goed alternatief is chemisch ontsmetten met chloortabletten of –druppels zoals Micropur Forte of Drinkwell Chloor.

Morgen: Hoe reizigersdiarree behandelen?