print 10 reacties |322.086x gelezen

Het nieuwe spiraaltje: een stap vooruit in de anticonceptie


Op wereldbasis is intra-uteriene anticonceptie de meest gebruikte omkeerbare methode van geboortecontrole. In België draagt ongeveer 11% van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd een spiraaltje. Recent zijn twee nieuwe modellen op de markt gebracht die komaf maken met een groot aantal ongemakken die aan het klassieke spiraaltje verbonden zijn.



In medische termen heet het spiraaltje "intra-uterien apparaatje" of IUD, naar het Engelse "intrauterine device". Wereldwijd gebruiken ruim 100 miljoen vrouwen deze vorm van anticonceptie.
De eerste vormen uit intra-uteriene anticonceptie dateren uit het begin van deze eeuw. De volksnaam "spiraaltje" komt van een spiraalvormig plastic exemplaar dat in 1962 in Amerika op de markt werd gebracht. Sindsdien werden reeds heel wat verschillende vormen ontworpen en kwam men ook te weten dat bepaalde materialen, zoals koper, de doeltreffendheid van een spiraaltje flink vergroten. Ook het vrouwelijke hormoon progesteron bezit deze eigenschap. Daarom bestaan de huidige "spiraaltjes" uit een drager van kunststof waarop koper of een progesteronachtig hormoon hebben bevestigd die geleidelijk in de baarmoederholte kunnen vrijkomen.

Hoe werkt een spiraaltje?

Spiraaltjes zijn vreemde lichamen die in de baarmoeder een afstotingsreactie uitlokken. Hierbij worden alle losliggende cellen -zaadcellen, eicellen en andere- door witte bloedlichaampjes aangevallen en vernietigd.
Koper hindert bovendien de functie en de beweeglijkheid van de zaadcellen en stoort eveneens het transport van de eicel naar de baarmoederholte, zodat een bevruchting uitblijft. De bewering dat spiraaltjes abortus van het jonge embryo veroorzaken is dus onjuist.

Ook nu nog heeft het spiraaltje ten onrechte de faam besmetting van de geslachtsorganen uit te lokken. Het is evident dat vrouwen met een infectie van de geslachtswegen geen goede kandidaten voor deze methode vormen. En het staat ook vast dat vrouwen met "risicogedrag" -lees: met multipele seksuele partners- een grotere kans hebben op besmetting, met of zonder spiraaltje.
Bij vrouwen met een vaste relatie bestaat echter geen noemenswaardig verhoogd risico op infecties.
In elk geval moet bij een gynaecologische infectie, die zich heeft uitgebreid naar de baarmoeder en naar de onderbuik, het spiraaltje verwijderd worden.

Ongewenste bijwerkingen

• De meest vervelende neveneffecten van het spiraaltje zijn overmatige menstruele bloeding, krampen tijdens of buiten de maandstonden, uitstoting van het spiraaltje en ongewenste zwangerschap.
• 10 tot 20% van de gebruiksters laat het spiraaltje verwijderen omwille van ongewenste bijwerkingen.
• Elk jaar "verliezen" vijf op honderd vrouwen ongewild hun spiraaltje.
Bij vrouwen die nooit kinderen hebben gehad, liggen deze cijfers nog iets hoger.
• Bij zowat één vrouw op 100 treedt na één jaar een onverwachte zwangerschap op.

zie ook artikel : Hevig bloedverlies bij de menstruatie

Het nieuwe spiraaltje

Precies omwille van de ongewenste neveneffecten werd onder meer in Scandinavië en aan het Universitair Ziekenhuis te Gent jarenlang onderzoek naar het spiraaltje uitgevoerd. Dit resulteerde in de ontwikkeling van twee totaal nieuwe apparaatjes.
Het was reeds lang duidelijk dat een optimale ruimtelijke verhouding tussen het spiraaltje en de baarmoederholte een absolute vereiste vormt voor een goede verdraagzaamheid en voor een minimale kans op uitstoting en op nevenwerkingen zoals bloeding en pijn. De klassieke T-vormige spiraaltjes bestaan slechts in één maat, wat in sommige gevallen kan leiden tot een wanverhouding met de afmeting van de baarmoederholte.

•Het nieuwe Gyne-Fix® IUD heeft dan ook helemaal geen plastic drager meer: het is een flexibele draad waarop 6 koperen hulsjes geregen zijn. Op die manier is er geen wanverhouding mogelijk. De soepele constructie volgt elke beweging van de baarmoederspier. Dit spiraal wordt door middel van een klein knoopje in de baarmoederwand vastgehecht, zodat expulsie uiterst zeldzaam wordt. Omwille van deze hechting spreekt men soms over een "intra-uterien implant".

Talrijke studies hebben bewezen dat de Gyne-Fix® een zeer effectief voorbehoedsmiddel is waarbij zwangerschap slechts uiterst zelden voorkomt. Door de afname van de bijwerkingen laten ook slechts 5 gebruiksters op 100 het spiraaltje om medische redenen verwijderen. Door zijn geringe afmetingen kan dit spiraal ook vaak gebruikt worden bij vrouwen die nog geen kinderen hebben gebaard -op voorwaarde dat de baarmoederhals voldoende breed is om een pijnloze plaatsing toe te laten.

•De tweede nieuwkomer op de markt heet Mirena®. Dit IUD heeft nog wel een T-vormig plastic skelet. Op de verticale stam ervan is een klein reservoir vastgemaakt waaruit zeer traag een progesteronachtig hormoon (levonorgestrel) wordt vrijgesteld. Hierdoor wordt het slijm van de baarmoederhals totaal ondoordringbaar voor zaadcellen, en wordt de groei van het baarmoederslijmvlies sterk afgeremd. In het hoogst onwaarschijnlijke geval dat toch een bevruchting zou plaatsvinden, is dit slijmvlies totaal ongeschikt om een zwangerschap te laten ontwikkelen. Als prettig bijeffect van deze afgeremde groei, neemt de duur en de hoeveelheid van de menstruatie met 70% af . Niet zelden hebben draagsters van dit type IUD helemaal geen menstruatie meer, wat door de meeste vrouwen als positief wordt ervaren.

Door het relaxerend effect van het levonorgestrel vermindert ook de menstruatiepijn.

Het spijtige is dat deze positieve effecten pas helemaal duidelijk worden na een drietal maanden. Tijdens deze "startfase" kan onregelmatig bloedverlies optreden. Doordat slechts uiterst geringe hoeveelheden van het hormoon in het lichaam worden opgenomen, zijn nevenwerkingen zoals bij de pil zo goed als onbestaande.

Mirena® is veiliger dan de klassieke koperen spiraaltjes en de effectiviteit ervan is beslist vergelijkbaar met deze van de pil. Onder invloed van de hormonale werking sluit de baarmoederhals zich af, waardoor de kans op besmetting van de baarmoeder en eileiders sterk wordt afgeremd. Sommige studies suggereren ook dat dit spiraal beschermend zou werken tegen de gevreesde buitenbaarmoederlijke zwangerschap.

zie ook artikel : Menstruatiepijn (Dysmenorroe)

Oud of nieuw?

Zijn, met de komst van deze nieuwe spiralen, de klassieke spiraaltjes voorbijgestreefd? Toch niet, want ze behouden een aantal voordelen. Ze zijn eenvoudig in te brengen en vormen, bij vrouwen die geen hinder van bijwerkingen ondervinden, een veilig en goed aanvaard anticonceptivum. Voor het plaatsten van een Gyne-Fix® is iets meer ervaring vereist en bij insertie van een Mirena® moet de vrouw goed voorgelicht worden over de wijzigingen in het bloedingspatroon.

Ook de prijs verschilt: sommige ziekenfondsen betalen de kosten van anticonceptiva, waaronder het spiraaltje, in sommige omstandigheden geheel of gedeeltelijk terug in het kader van hun aanvullende verzekering. Informeer daarover bij uw ziekenfonds.
De klassieke spiraaltjes mogen zowat 7 à 8 jaar in de baarmoeder blijven, Gyne-Fix® en Mirena® zijn minstens voor 5 jaar effectief.

Besluit

De nieuwe spiraaltjes vormen vaak een oplossing voor de meest vervelende bijwerkingen van de klassieke spiraaltjes, zoals bloedingen en expulsie. Dankzij deze is er nu ook een intra-uterien anticonceptivum op de markt dat eveneens geschikt is voor een aantal vrouwen die nog geen kinderen hebben.

verschenen op : 01-09-2000   |  bijgewerkt op : 16-09-2011

 

Meer over:   voortplantingsgedrag-anticonceptie     anticonceptie    

Vind je deze informatie nuttig? Deel deze dan nu:
print 10 reacties |322.086x gelezen

Reacties

Spiraal - IUD

door jniet , 16 juli 2014 om 02:59

Ik heb mijn mirena spiraaltje nu al bijna een jaar en heb geen last. Ik ben nauwelijks ongesteld en kan het met een inlegkruisje af elke maand. Je hoeft nergens ...

lees verder »

Spiraal - IUD

door anoniem , 18 februari 2014 om 23:35

Een half jaar t Mirene spiraal gehad. Bleef tussentijds bloedingen houden. Tot 3 weken achter elkaar menstruatie met stolsels of bloedingen. Nog 2x naar gynacol ...

lees verder »

Zwanger met mirena

door anoniem , 05 januari 2014 om 20:57

1 jaar na het plaatsen van mirena ben ik terug zwanger, mijn vierde zwangerschap. Ik zou mirena niemand aanraden. Ondertussen zit mirena in mijn baarmoeder tot ...

lees verder »

verdik je van mirena spiraal

door anoniem , 22 september 2013 om 13:44

hey ... ik heb hem nu 5j zitten woog eerste 65kilo eb ben 1.72m groot nu weeg ik er nog 50 ik denk niet dat de spiraal me deed bij komen dat was puur de restjes ...

lees verder »

verdik je van mirena spiraal

door Katrien , 20 november 2012 om 11:07

Kan datnje verdikt van die spiraal? Ik heb ze bijna 2jaar en ik kan maar nie afvallen, is gelijk dak 6maand zwanger ben, dit is echt nie leuk!!! ...

lees verder »

verdik je van mirena spiraal

door Katrien , 20 november 2012 om 11:06

Kan datnje verdikt van die spiraal? Ik heb ze bijna 2jaar en ik kan maar nie afvallen, is gelijk dak 6maand zwanger ben, dit is echt nie leuk!!! ...

lees verder »

verdik je van mirena spiraal

door Suzy , 23 september 2012 om 17:58

Hey Sandra, ik heb het spiraal nu al iets langer dan 6 jaar is ondertussen ook al vervangen en ik ben enorm afgevallen door het spiraal ik heb sinds het spira ...

lees verder »

Reageer op dit artikel

email:
naam:
verberg bovenstaande gegevens :
je naam en emailadres verschijnen dan niet bij je reactie.
onderwerp:
bericht: tekens over.
terug naar begin artikel »
pub
pub
pub