|
dossier
(overzichtslijst)
|
|
Vitiligo
|
|
|
Vitiligo is een vrij onschuldige, maar vaak esthetisch storende aandoening waarbij de huid en ook het haar pigment verliezen. Dit ontstaat door het verdwijnen van de pigmentcellen in de huid. Ongeveer 1 procent van de bevolking lijdt aan vitiligo.
Vitiligoplekken zijn wit van kleur: alle pigment is er uit verdwenen. Kenmerkend is ook een scherpe begrenzing met de normale huid. Als een stukje van de witte vitiligo-huid onder de microscoop wordt bestudeerd, dan blijken de pigmentcellen (melanocyten), die in het onderste deel van de opperhuid voorkomen, totaal te ontbreken. De plekken variëren in grootte en vorm; zij kunnen zich geleidelijk uitbreiden en hebben vaak een rand die donkerder is dan de normale huid.
Vitiligoplekken vindt men vaak rondom lichaamsopeningen en in de lichaamsplooien bij de geslachtsorganen, op drukplaatsen, op handen en voeten, op plaatsen van herhaald trauma (letsel) en in het gelaat. Haren die groeien in vitiligoplekken zijn meestal wit.
Naast het esthetisch aspect kunnen vitiligoplekken, door het ontbreken van het tegen de zon beschermend pigment, zeer gemakkelijk verbranden in de zon. Mensen met vitiligo moeten de aangetaste huiddelen dan ook extra beschermen tegen de zon met kledij of een aangepaste zonnebeschermingsproduct om ernstige verbranding te voorkomen.
|
externe link :
Afbeelding vitiligo
|
|
|
Oorzaak
|
|
De precieze oorzaak van vitiligo is nog onbekend. Er zijn verschillende theorieën ontwikkeld over het ontstaansmechanisme die eventueel elkaar aanvullen of versterken :
- de auto-immuuntheorie
- de genetische theorie
- de melanocyten-celvernietigingstheorie
- de neurogene theorie
• Auto-immuuntheorie
De belangrijkste is de auto-immuuntheorie. Bij auto-immuunziekten is het afweersysteem gericht tegen weefsels van het eigen lichaam. In het geval van vitiligo wordt aangenomen dat deze immunologische reactie de vernietiging van pigmentcellen veroorzaakt. Aangetoond is dat andere auto-immuunziekten vaker voorkomen bij patiënten met vitiligo, zoals bepaalde ziekten van de schildklier, suikerziekte (diabetes) en alopecia areata (een bepaalde vorm van haaruitval). Recent zijn specifieke auto-antilichamen tegen menselijke melanocyten aangetoond, wat steun geeft aan de theorie dat vitiligo een auto-immuunziekte zou kunnen zijn.
|
zie ook artikel :
Haaruitval (alopecia)
|
|
• Genetische theorie
Vitiligo blijkt in sommige families meer voor te komen, wat wijst op een erfelijk element. Ook eeneiige tweelingen blijken vaak op gelijke wijze gevoelig voor het ontwikkelen van de witte vitiligoplekken.
• Melanocyten-celvernietigingstheorie
De melanocyten-celvernietigingstheorie veronderstelt dat de pigmentcellen worden vernietigd door stoffen die ook nodig zijn voor de vorming van melanine (huidpigment) en daardoor schadelijk voor pigmentcellen. Normaal bestaat er een beschermingsmechanisme dat deze stoffen onschadelijk maakt. Bij vitiligo zou dit beschermende mechanisme echter zijn ontregeld. Wat voor deze theorie pleit is dat bij patiënten met vitiligo de witte plekken het meest voorkomen in die gebieden die normaal het meest gepigmenteerd zijn en dus de sterkste vorming van melanine hebben.
• Neurogene theorie
De neurogene theorie tenslotte is gebaseerd op de waarneming dat in vitiligoplekken een stoornis optreedt in de functie van het zenuwstelsel. Men veronderstelt dat vitiligo misschien een gevolg is van een toegenomen afscheiding van bepaalde schadelijke stoffen door zenuwuiteinden, die in staat zijn de vorming van melanine (huidpigment) te vertragen en pigmentcellen te verbleken.
Ofschoon dergelijke stoffen nooit direct zijn aangetoond, zijn er wel waarnemingen en onderzoeksresultaten die deze theorie ondersteunen. Zo zijn er gevallen bekend waarbij vitiligo geheel in het verzorgingsgebied van een bepaalde zenuw is gelokaliseerd.
|
|
|
Evolutie
|
|
Ongeveer 50% van alle vitiligo-gevallen openbaart zich vóór het 20ste levensjaar en 70-80% vóór het 30ste levensjaar. Vitiligo kan al kort na de geboorte optreden.
Het verloop van de ziekte is niet constant en daarom ook niet goed te voorspellen. Soms blijft het beperkt tot enkele kleine plekken, soms vindt een snelle uitbreiding over grote huidgebieden plaats. Gewoonlijk wordt de huidafwijking geleidelijk erger, met tussenliggende perioden van verbetering. Spontaan herstel van vitiligoplekken, met name van aan zonlicht blootgestelde delen, komt regelmatig voor. Bij vitiligo die op latere leeftijd ontstaat, treedt minder vaak spontane verbetering op.
Sommige factoren kunnen vitiligo uitlokken. Dit geldt alleen bij personen die reeds een aanleg hebben tot het ontwikkelen van vitiligo. Bekende factoren zijn o.a. ernstige ziekten, operaties, zwangerschap, bevalling, zonnebrand en huidschade door verwondingen. Ook emotionele stress zou vitiligo kunnen uitlokken of verergeren.
|
|
|
Behandeling
|
|
Vitiligo is tot nu toe nog niet te genezen omdat de oorzaak nog steeds onbekend is. Het is wel mogelijk het verlies van pigment tegen te gaan en zelfs pigment terug te krijgen. De duur van de behandeling verschilt van persoon tot persoon. Ook de duur van het resultaat is individueel verschillend.
De methoden:
- Corticosteroïden
- PUVA
- UVB
- Transplantatie
- Calcipotriol
- bleking
|
|
• Corticosteroïden
De behandeling met corticosteroïdhoudende crèmes ('hormooncrèmes) is in sommige gevallen succesvol, vooral bij beginnende vitiligo. Bij deze behandeling worden corticosteroïdhoudende crèmes eenmaal per dag op de vitiligoplekken aangebracht. Wanneer deze therapie na ca. 1 maand nog niet succesvol is gebleken kan beter met de hormoontherapie worden gestopt omdat als bijwerking de huid dun kan worden.
|
|
|
• PUVA
Dit is waarschijnlijk de meest aangewezen wijze van behandeling van uitgebreide vitiligo. Het principe ervan is dat de huid gevoeliger wordt gemaakt voor ultraviolet licht, doordat een bepaalde lichtgevoelige stof van plantaardige oorsprong (een psoraleen) wordt gebruikt (medicatie), waarna bestraling met ultraviolet licht volgt.
De bestraling kan plaatsvinden d.m.v. een zonnebank (UVA-licht) of gewoon zonlicht.
UltraViolet A (UVA) licht is een bestandeel van het natuurlijk zonlicht. Het licht dringt vrij diep in de huid door. Door het ultraviolet licht wordt de ontsteking in de huid beïnvloed, evenals de beweeglijkheid van de pigmentcellen in de normale huid aan de rand van de vitiligovlekken.
Patienten worden doorgaans 2 keer per week op deze manier behandeld gedurende meerdere weken of enkele maanden.
Nadelen van deze behandeling zijn dat frequente blootstelling aan UVA de kans op ontstaan van huidkanker verhoogt. De psoraleentabletten kunnen misselijkheid veroorzaken. Tenslotte mag deze therapie niet worden toegepast tijdens zwangerschap of borstvoeding.
Pas na enkele weken tot maanden is het eerste succes zichtbaar. De behandeling dient soms jaren achtereen (met rustpauzes) te worden toegepast om een goed resultaat te bewerkstelligen.
Op plaatsen waar zich geen haarwortelzakjes (handpalmen/voetzolen) bevinden is de kans op succes gering.
|
|
• UVB
Ultraviolet B is, net als ultaviolet A, een bestanddeel van het natuurlijk zonlicht. Het heeft een krachtiger werking dan UVA en wordt daarom zonder aanvullende orale medicijnen, zoals psoraleen, toegepast. Sinds enige jaren zijn er nieuwe UVB lampen in gebruik die bijna even effectief zijn als PUVA therapie.
Deze behandeling kan ook bij zwangerschap worden toegepast en bij kinderen. Maar net als bij de PUVA-therapie bestaat er een verhoogd risico op de ontwikkeling van huidkanker.
Het UVB-licht geeft eerder effecten in de huid dan UVA-licht. Al na 4 tot 6 uur en uiterlijk 24 uur na de behandeling is effect zichtbaar. De kans op verbrandingen is echter groter dan bij UVA- of PUVA-lichttherapie. Met de nieuwe UVB-lampen met een smal spectrum is de de kans op verbrandingen veel kleiner en kan men per keer veel meer licht ontvangen zonder irritatie en verbrandingen.
Op dit moment is de smalspectrum UVB-lichttherapie hard op weg om de standaardbehandeling van vitiligo te worden.
• Huidtransplantatie
Kleine stukjes normale huid van de patient zelf kunnen worden getransplanteerd naar vitiligoplekken. Meestal worden kleine 'eilandjes' gezonde huid in de vitiligoplekken gelegd. De bedoeling is dan dat de pigmentcellen uit de gezonde huid in de vitiligohuid kruipen. Deze therapie wordt gecombineerd met lichttherapie. Voorwaarde voor de therapie is dat de vitiligo zich al enige tijd niet uitbreidt.
De behandeling is nog vrij experimenteel. Ook behandelingen met laser bevinden zich momenteel nog in een experimenteel stadium.
|
zie ook artikel :
UZ Gent ontwikkelt gel tegen vitiligo
|
|
• Calcipotriol
Dit is een afgeleide van vitamine D3 toegepast in een creme. Het is een product dat wordt gebruikt voor psoriasis, maar het zou ook een gunstig effect hebben op vitiligo. Zowel calcipotriol alleen, als in combinatie met lichttherapie zouden een goed effect op vitiligo kunnen hebben.
|
zie ook artikel :
Psoriasis
|
|
• Bleking
Bij de blekingsmethode wordt de gezonde huid behandeld bij patienten die een zeer uitgebreide vitiligo hebben. In deze gevallen is het cosmetisch fraaier om de resterende normale huid te bleken. Dit gebeurt door toepassing van een 'bleekmiddel', waardoor de huid egaal bleek wordt. Het opbleken van de huid gebeurt met een hydrochinon-bevattende crème.
Een variant hiervan is camouflage van gedepigmenteerde plekken met een huidkleurige make-up om de ontsierende vitiligo-plekken te verbergen.
|
|
|
Vlaamse Vitiligovereniging
|
|
De patiëntenvereniging LVVP (=Landelijke Vereniging voor Vitiligopatiënten)is gebaseerd in Nederland (www.LVVP.nl) maar heeft een zeer actief Steunpunt in België, bereikbaar via e-mail: LVVPsteunpuntvlaanderen@hotmail.com.
Deze Vlaamse Vitiligovereniging heeft een telefoonpermanentie op woensdagavond tussen 19 en 21 uur: 016/20.61.97 en 053/41.04.43 en is ook altijd bereikbaar via e-mail: LVVPsteunpuntvlaanderen@hotmail.com
|
 Verstuur dit artikel naar een kennis
 Druk dit artikel af
verschenen op : 16-05-2002 |
bijgewerkt op : 16-03-2005
|
TERUG |
HOME |
contacteer ons
|
contacteer ons
