Zo geraak je ’s morgens gemakkelijker uit je bed

Laatst bijgewerkt: September 2017

dossier Ben je geen ochtendmens? Laat je de wekker elke morgen een paar keer afgaan voor je met tegenzin uit bed stapt? Met deze tips maak je het jezelf een stuk gemakkelijker om goedgezind en uitgerust aan de dag te beginnen.

Een goede nachtrust is het sleutelwoord

Sommige mensen zijn echte nachtraven. Opstaan is voor hen een dagelijkse strijd. ’s Avonds slagen ze er niet in om op een treffelijk uur in te slapen, waardoor ze ’s morgens onvoldoende uitgerust zijn en met een ochtendhumeur uit de veren kruipen.
Maar het goede nieuws is dat er een aantal trucjes zijn om die pechvogels een duwtje in de rug te geven en ze wat bij te sturen.

Met een aantal kleine aanpassingen in hun slaapritueel zullen ‘moeilijke opstaanders’ ’s morgens meer energie hebben en zich goed in hun vel voelen. Vooral een goede nachtrust en slaaphygiëne zijn cruciaal en daaraan kan worden gewerkt.
Een aantal tips om vlot te kunnen inslapen, van een goede nachtrust te genieten en fris en monter wakker te worden.


Een vast slaapritme

123-HD-vr-wakker-w-slaap-bed-10-17.jpg

Een vast slaapritme is een eerste stap in de goede richting. Als je iedere dag ongeveer op hetzelfde uur gaat slapen en opstaat, zal je biologische klok zich met dat ritme synchroniseren. Dat zal ervoor zorgen dat je elke morgen omstreeks hetzelfde uur fris wakker wordt en dat je slaperig wordt als jouw uur voor bedtijd nadert. Wanneer die irritante buzz van de wekker zich laat horen, zal je er minder of geen moeite meer mee hebben om op te staan. Misschien heb je zelfs helemaal geen wekker meer nodig en word je vanzelf wakker. Ben je nog niet zo ver, zet de wekker dan zeker ver genoeg. Zo ver dat je moet opstaan om hem af te zetten.

Structuur is dus belangrijk, maar ze mag niet dwangmatig worden. Kies voor vaste bedtijden op maat van jouw slaapritme. Ga pas naar bed wanneer je je slaperig voelt en doe dat niet omdat de klok zegt dat het tijd is. Ga ook naar bed wanneer je je slaperig voelt op een uur waarop je normaal gezien nog niet onder de lakens duikt.
Maak er ook een gewoonte van om enkel in je bed te slapen. Elke avond voor het televisiescherm indutten, is geen goede strategie.

Een comfortabel bed

Het is een evidentie dat je niet goed (in)slaapt als je niet comfortabel ligt. Een kwaliteitsvolle matras en hoofdkussen en een aangepast bed zijn dan ook een must. De dikte en de stevigheid van de matras zijn afhankelijk van je gewicht en je lichaamsvorm. Het kussen moet de nekwervels goed ondersteunen. Koop slaapkledij en lakens in natuurlijke, aangename stoffen waarmee je een coconnetje vormt in een warm nestje.

Woelen is taboe

Woelen in bed verstoort de nachtrust van je partner, maar ook voor jezelf is het nefast. Slaap je nog niet na 20 minuten, dan is het beter om op te staan en iets te doen waarvan je rustig wordt: lees een ontspannend boek, luister naar rustige muziek en probeer dan na een tijdje opnieuw in te slapen. Door de wakkere periode in bed te beperken, zal je op den duur vanzelf beter gaan slapen.

Laat het licht binnen bij het opstaan

Open de gordijnen zodra je wakker wordt of ga even naar buiten. Natuurlijk licht is goed voor je focus. Je wordt er helemaal wakker van. In de winter wanneer het buiten nog donker is, maak je best meteen een zacht licht aan.

Zoek iets om ’s morgens naar uit te kijken

De behoefte om nog even langer onder je donsdeken te blijven soezen kan je ook (helpen) bedwingen door een leuke bezigheid in te plannen voor ’s morgens. Het kan de krant zijn waar je naar uitkijkt of een glas versgeperst fruitsap. Misschien is het een sportieve activiteit of gewoon een zalig stil moment in huis voor de kinderen wakker zijn. Als het maar iets is wat je graag doet of waarvan je geniet. Zo’n ik-moment brengt je brein op gang en maakt je meteen minder slaperig.

Een bakje troost opent de ogen

123-koffie-tas-drank-10-17.jpg
Als je een koffie aficionado bent, sta je al een voetje voor want cafeïne activeert de serotonine en dopamine in je hersenen. Die pompen je energiepeil op, helpen je om je te concentreren en peppen je humeur op. Lust je geen koffie? Drink dan groene of zwarte thee. Ze bevatten eveneens cafeïne en nog een paar andere gezonde stoffen.

Een work out maakt je helemaal wakker

Als je er de tijd voor hebt, is een work out de ideale manier om je lichaam wakker te schudden. Sport of inspannende lichaamsbeweging in de ochtend stimuleert je bloedsomloop en brengt je zenuwstelsel op kruissnelheid. Je voelt je helemaal wakker en alert en dat gevoel blijft uren aanhouden. Daarom doe je best ook geen sport ’s avonds, behalve yoga want dat helpt je om makkelijker de slaap te vatten.

Begin de dag met voldoende brandstof

Probeer iets te eten, zelfs al heb je ’s morgens geen honger. Een hardgekookt eitje bijvoorbeeld of een yoghurt met wat vers fruit. Je lichaam heeft energie nodig om op gang te komen.
Het ontbijt helpt je ook om je te focussen en het houdt je bioritme op schema. Zo weet jouw lichaamsklok dat de ochtend is aangebroken en dat de nacht voorbij is.

Zorg voor voldoende activiteit en licht overdag

Wie overdag veel (zon)licht en frisse buitenlucht opneemt, ook in de winter, maakt ’s avonds voldoende melatonine (zie ‘Dim het licht als bedtijd nadert’) aan en houdt zijn biologische klok op schema. Ook je bezigheden overdag, zowel lichamelijk als mentaal, beïnvloeden de kwaliteit van je slaap. Een hoge activiteitsgraad zorgt voor een goede nachtrust. Door te sporten bijvoorbeeld zal je beter en dieper slapen. Maar vermijd om ’s avonds te veel te sporten anders geraak je moeilijk in slaapmodus.

Beperk de siesta

Een (te) lang dutje overdag kan je waak-slaap-ritme ontregelen en een goede nachtrust belemmeren. Als je toch een middagslaapje nodig hebt, laat het dan niet langer duren dan drie kwartier (zet je wekker) en doe het voor 15 uur.

Dim het licht als bedtijd nadert

Wanneer er minder licht komt, produceert de epifyse (of pijnappelklier) die zich in de hersenen bevindt, meer melatonine. Zodra de fotoreceptoren in het netvlies van je ogen minder licht opvangen, komt de natuurlijke productie van dat hormoon op gang en krijgt je lichaam het signaal om zich voor te bereiden op de nacht. Die melatonine, ook wel het slaaphormoon genoemd, komt terecht in je bloed en hersenvocht. Het regelt onder andere je slaap-waakritme, met andere woorden: het stuurt je biologische klok.

Blootstelling aan zonlicht, daglicht of kunstlicht maar ook aan licht van televisieschermen/computers/tablets/smartphones remt daarentegen de productie van melatonine af waardoor je wakker blijft. Het is dus belangrijk om ook de televisie of smartphone een tijdje voor bedtijd (bij voorkeur een uur ervoor) af te zetten en al zeker uit de slaapkamer te bannen. Probeer ook zoveel mogelijk in het donker te slapen of draag een slaapmasker wanneer de kamer onvoldoende kan worden verduisterd. Vooral voor licht dat veel blauw bevat, zoals bijvoorbeeld het ochtendlicht, zijn de fotoreceptoren van het netvlies zeer gevoelig. Kaarslicht en gewone verlichting liggen meer in het rode spectrum en hebben dus minder effect op de melatonineproductie.

Relax voor je naar dromenland vertrekt

f-123-vr-boek-lezen.jpg

Stresserende omstandigheden kan je ‘s avonds maar beter vermijden. Probeer alle angsten, zorgen en stress aan de kant te zetten.

Een paar tips om tot rust te komen en gemakkelijker in slaap te vallen:
- Heb je moeite met het aanzetten van je ‘relax’ knop en lig je voortdurend te piekeren, leg dan een papiertje en een balpen naast je bed en noteer voor het slapengaan alle zorgen of ‘to do’s’. Zo ben je er zeker van dat je ze ’s anderendaags niet vergeet, en kan je je beter ontspannen.
- Kijk je voortdurend op de wekker en maak je je zorgen dat de duur van je nachtrust steeds meer inkrimpt, draai dan je wekker om voor je de schaapjes begint te tellen of aan een rustig kabbelend riviertje denkt.
- Doe een imaginaire bodyscan, waarbij je je concentreert op het ontspannen van alle lichaamsdelen van je tenen tot je kruin terwijl je rustig ademhaalt.
- Laat je in slaap wiegen door rustgevende muziek, het kan een goedkope maar efficiënte remedie zijn tegen slapeloosheid.
- Een warm bad, een ontspannend boek, relaxerende oefeningen (zoals bijvoorbeeld yoga), meditatie of een rustige avondwandeling zijn ook ideaal om ‘in the mood’ te komen voor take off naar dromenland.
- Of pas de 4-7-8 –methode van Doctor Weill toe, die zou ook helpen om tot rust te komen en in slaap te vallen. Ook daar moet je je concentreren op je ademhaling waardoor je brein van allerlei problemen wordt afgeleid. Of ze effectief ook helpt, daarvoor hebben we geen bewijs. Misschien moet je het zelf eens uitproberen. 

Volgens slaapexperte Annelies Smolders kan je slaperigheid het best opwekken door je op één beeld te focussen, wat eigenlijk ook een vorm van meditatie is. Het maakt niet uit wat: het ruisen van de zee,het ruisen van de bladeren aan een boom, of gewoon schaapjes tellen... Je creëert op die manier een tunnelvisie, waardoor je brein rustig wordt.

Hou het stil en koel

Je valt gemakkelijker in slaap en je geniet van een betere nachtrust wanneer je lichaam is afgekoeld en de kamer voldoende geventileerd is met frisse lucht. Daarom is het beter om de verwarming in de slaapkamer af te zetten en om overdag (en eventueel ook s’ nachts) altijd het raam open te zetten. Een temperatuur van 16 à 18 °C is ideaal om te slapen.
Ook geluid is een storende factor, behalve als het om rustgevende muziek gaat waarvan je indommelt (zie hieronder). Als je partner snurkt, kan je maar beter oordoppen dragen of in een aparte kamer gaan slapen.

Let op met slaapmutsjes en oppeppende drank

Alcohol maakt je slaperig, maar het zorgt er tegelijk voor dat je minder diep slaapt en vaker wakker wordt tijdens de nacht. Met als gevolg dat je je ’s morgens wat slapjes voelt.
Vermijd ’s avonds en in de late namiddag ook cafeïnerijke en oppeppende drinks zoals koffie, cola of energiedrinks. En dat geldt ook voor nicotine.

Een volle maag houdt je wakker

123-banaan-shake-melk-smoothie-10-17.jpg
’s Avonds een zware maaltijd of vette voeding is (los van het gezondheidsaspect) niet bevorderlijk voor een goede nachtrust, maar een lege maag is ook geen optie. Als je reuzehonger hebt, val je niet meteen in slaap. Er wordt aangeraden om 2 (tot 3 uren) voor het slapengaan niet meer te eten. Een lichte snack voor het slapengaan kan de slaap wel bevorderen.
Een glas warme melk in combinatie met wat lichte koolhydraten (een cracker bijvoorbeeld) kan helpen om in te slapen. Het bevat triptofaan, een aminozuur dat nodig is voor de aanmaak van melatonine. De koolhydraten zijn nodig om het brein ontvankelijker te maken voor het triptofaan, want zonder het gezelschap van koolhydraten wordt het gros van de triptofaan afgeblokt door de bloed-hersenbarrière. Een banaan is ideaal, die bevat zowel triptofaan als koolhydraten. Volgens een Australisch onderzoek is een smoothie van melk met banaan dan ook de ideale slaapcocktail.

Andere factoren

Ook tal van medicijnen en het moment waarop ze worden ingenomen, beïnvloeden de slaap. Sommige vormen een storende factor, andere verbeteren de slaapkwaliteit.

Volgens sommige bronnen is ook seks een goede therapie. Wetenschappelijk bewijs werd niet gevonden, maar baat het niet, het schaadt zeker niet.

Wanneer al deze tips voor een goede nachtrust en slaaphygiëne niet helpen, of als je je na minstens zeven uren nachtrust nog niet uitgeslapen voelt, dan contacteer je maar beter een arts. Misschien ligt een slaapstoornis zoals apneu aan de basis van je probleem, of misschien is er een ander gezondheidsprobleem dat om de hoek loert.

Bronnen:
www.slaapinfo.nl, www.cm.be, www.gezondheidsnet.nl, www.webmd.com, www.avogel.be

bron: Hilde Deweer, lifestyleredactrice
verschenen op : 02/10/2017

Reageer zelf

verberg bovenstaande gegevens :
je naam en emailadres verschijnen dan niet bij je reactie.
hou me op de hoogte van reacties :
telkens iemand een reactie plaatst bij dit bericht ontvang je een e-mail.
tekens over.
pub