|
|
|
|
Borstvoeding
|
|
'Breast is best': deze stelregel is reeds jarenlang gekend en wordt door weinig mensen betwist. Borstvoeding geven is immers de manier om zuigelingen de ideale voeding te geven, conform met de behoeften. Borstvoeding is ook de meest natuurlijke manier van voeden en moedermelk blijft een door de natuur voorziene en specifiek op de baby afgestemde voeding. Het is dan ook heel belangrijk dat zwangere vrouwen en pas bevallen moeders objectief en doelgericht advies krijgen om de borstvoeding te starten en/of verder te zetten. De motivatie moet werkelijk vanuit de moeder zelf komen, maar elke zogende moeder heeft nood aan informatie en begeleiding. Onzekerheid en gebrek aan info is nog te vaak de oorzaak waarom moeders geen borstvoeding geven of er vroegtijdig mee stoppen.
|
 zie ook artikel :
11 vragen rond flesvoeding
|
zie ook artikel :
Aanbevelingen over voedingen voor zuigelingen van 0 tot 12 maand
|
|
|
De voordelen van borstvoeding voor de baby
|
|
• Kinderen die BV krijgen zijn minder vaak ziek;
• het colostrum (dit is de eerste gele melk) is een eerste vorm van immunisatie;
• er is tot vijf maal minder kans op opname in het ziekenhuis het eerste levensjaar;
• moedermelk is steeds afgestemd op de behoeften van de baby;
• de samenstelling van de melk verandert naargelang de behoeften van de baby,
• er is intens contact met de moeder wat zeer belangrijk is voor de gevoelsontwikkeling,
• moedermelk is steriel,
• er is altijd een juiste temperatuur voor de melk,
• moedermelk is zeer goed verteerbaar door een aangepaste eiwit- en vetsamenstelling,
• moedermelk heeft een hoge voedingswaarde,
• moedermelk helpt bij het voorkomen van allergieën,
• borstvoeding geven bevordert de kaakontwikkeling,
• borstgevoede kinderen hebben minder last van diarree en middenoorontstekingen,
• het geven van borstvoeding zou ook de kans op wiegendood gaan reduceren.
|
zie ook artikel :
Borstvoeding voorkomt dikke kinderen en hartziekten
|
|
|
Voordelen voor de moeder
|
|
Voor wat betreft de voordelen voor de moeder kan het volgende gesteld worden: er is na de bevalling een betere contractie van de baarmoeder met een vlotter herstel tot de normale grootte, er treedt dan ook minder bloedverlies na de geboorte op, het zelf voeden geeft een intens gevoel van bevrediging en schept een speciale band tussen moeder en kind. Moedermelk is gratis en steeds klaar wat dan toch heel tijdsparend is.
|
zie ook artikel :
Moedermelk geeft smaakpatroon door
|
|
|
Contra-indicaties
|
|
Contra-indicaties voor het geven van borstvoeding: in bepaalde gevallen zal het afgeraden worden of is het echt onmogelijk om borstvoeding te geven o.a. als de moeder draagster is van hepatitis B, bij inname van bepaalde medicatie, wanneer lactose-intolerantie voorkomt bij de baby, bij postpartumdepressie, bij ernstige ziekte van de moeder, … Het is dan ook heel belangrijk om u goed te laten adviseren.
|
zie ook artikel :
Zwangerschap en infectieziekten
|
zie ook artikel :
Postpartum depressie ( of postnatale depressie)
|
|
|
De voeding van de zogende moeder
|
|
Omtrent dit item bestaan nogal wat contradicties: enerzijds wordt voorzichtigheid geadviseerd bij het gebruik van bepaalde spijzen, anderzijds wordt het advies gegeven om alles te eten. Het is zo dat, zolang men niet overdrijft, de kans wel klein is dat de baby reageert op het ingenomen voedsel. Bepaalde zaken zoals koolsoorten, citrusvruchten, asperges, sterke kruiden, look kunnen de smaak van de moedermelk wel eens gaan beïnvloeden maar het is natuurlijk de vraag of dit daarom allemaal moet geweerd worden. Een ding staat vast: elke moeder leert haar baby goed kennen en als er dus gemerkt wordt dat baby hinder ondervindt na gebruik van bepaalde spijzen, worden deze misschien toch best weggelaten. Er wordt verder aangeraden om veel te drinken; overmatig gebruik van koffie en thee is echter afgeraden. Roken en alcohol zijn zeker uit den boze. Besluit : eet op tijd en zorg voor een gevarieerde, gezonde voeding zodat de opname van de nodige vitaminen en mineralen gegarandeerd worden.
|
zie ook rubriek dieten/dieetleer voor alle aanbevelingen ivm voeding
|
|
|
Voorbereiding op het geven van borstvoeding
|
|
Het welslagen van de borstvoeding wordt voor een deel beïnvloed door de voorbereiding. Eenmaal je besloten hebt om borstvoeding te geven is het van groot belang dat je je hierop gaat voorbereiden. Je kan dit persoonlijk doen door het raadplegen van literatuur, door u goed te bevragen bij vrienden of kennissen die reeds borstvoeding gegeven hebben, door het bekijken van voorlichtingsprogrammas omtrent borstvoeding. Een andere reeks van infobronnen is: de behandelende arts en de vroedvrouwen, hetzij persoonlijk, hetzij in infosessies praktische tips en info kunnen verstrekken.
|
|
lekglaasjes
|
Naast de psychische voorbereiding is ook de lichamelijke voorbereiding van groot belang. Hiermee wordt bedoeld: de borsten wassen met koud of lauw water en afdrogen met een ruwe handdoek, de tepels regelmatig masseren met een ijsblokje, af en toe zonder BH lopen, tepelmassage bij ingetrokken tepels (tepel tussen duim en wijsvinger nemen en zover mogelijk naar buiten trekken, lekglaasjes (apotheek) dragen in de BH duwt de tepel naar buiten, een goed steunende BH dragen.
|
|
|
Het aanleggen van de baby
|
|
|
Goed begonnen is half gewonnen is ook hier een algemeen geldend motto. Het aanleren van een goede techniek is van zeer groot belang om allerlei problemen en ongemakken te voorkomen. De baby wordt best zo vlug mogelijk na de geboorte aangelegd, liefst binnen de 2 uur. Kort na de geboorte is de baby wakker en verkeert de moeder in een soort euforie, wat heel gunstig is voor het geven van de eerste voeding. Het is aangewezen de baby te laten drinken zonder opgelegde tijdslimiet aan de eerste borst; wanneer hij ophoudt met zuigen wordt de tweede borst aangeboden. De volgende voeding zal eerst de borst aangeboden worden waar de baby laatst gedronken heeft. Maar hieromtrent zijn de meningen nog steeds verdeeld; sommigen menen dat het best is de beide borsten gedurende een welbepaalde tijd aan te bieden.
Het is belangrijk om de baby regelmatig te laten drinken (min 6 à 8 maal per dag). Het geregeld zuigen zal de melkproductie na een paar dagen goed op gang brengen. De regelmaat zal in principe steeds door de baby bepaald worden; na 2 tot 3 dagen is de normale gemiddelde frequentie 8 tot 12 keer per 24 uur. Gezien de frequentie van het voeden is het vanzelfsprekend heel belangrijk om tussen door voldoende rust te nemen; oververmoeidheid heeft een negatieve invloed op de melkproductie.
Het is dan ook zeker van groot belang om een goede techniek te hanteren om baby aan te leggen.
De houding die men kiest is vrij te bepalen: zittend met de benen opgetrokken of een gemakkelijk liggende houding. Belangrijk is dat men zich comfortabel voelt. De baby wordt steeds zo gepositioneerd dat de hals lichtjes achteruit ligt.
|
|
De baby wordt steeds zo gepositioneerd dat de hals lichtjes achteruit ligt. Het neusje (niet het mondje) wordt ter hoogte van de tepel aangelegd. Het hoofdje ligt hierbij op het midden van de voorarm. De neusgaten van de baby moeten steeds vrij zijn. Er wordt voorgesteld om de eerste keren de baby verschillende malen aan te leggen en te laten stoppen, om de techniek goed aan te leren.
|
|
Heel belangrijk is dat de baby steeds zowel de tepel als tepelhof met het mondje omsluit. Om de baby te laten stoppen steek je best uw pink tussen de tepelhof en het kindermondje.
|
|
In het begin is het goed mogelijk dat het aanleggen niet zo goed lukt. Mits de steun van de begeleiders, de vader en het goed aanleren van de juiste techniek zal het zelfvertrouwen wel groeien. Het is belangrijk om geduldig te zijn want de aanpassing, het leerproces is wederzijds. Wanneer het om een of andere reden niet mogelijk is dat de baby rechtstreeks aangelegd wordt binnen de 2 uur na de geboorte is dit zeker geen reden om te panikeren. Er zal zeker voor gezorgd worden dat de borstvoeding ook in die gevallen goed op gang komt.
|
|
|
Drinkt mijn baby wel genoeg?
|
|
Dit is een van de meest gestelde vragen gedurende de eerste dagen na de geboorte. Wat men niet ziet, kan met niet meten, dus hoe kan men nu echt weten of baby voldoende drinkt? Gedurende het verblijf op de kraamafdeling wordt de baby dagelijks gewogen; aan de hand van de gewichtscurve kan men beoordelen of de baby voldoende drinkt. Telkens wegen voor en na de voeding is echt niet nodig; in tegendeel: het kan een moeder alleen maar ongerust maken wat dan weer negatieve gevolgen heeft voor de melkproductie. Eenmaal thuis zal de gewichtscurve verder gevolgd worden door Kind en Gezin die bij problemen steeds zal doorverwijzen naar een arts. Het bijgeven van flesjes suikerwater, thee en/of melk is liefst te vermijden. Laat baby drinken aan de borst wanneer hij er behoefte aan heeft. Enkel wanneer er duidelijk bewezen wordt dat de moeder te weinig melk heeft kan de combinatie borst- en flesvoeding overwogen worden maar raadpleeg hieromtrent steeds een arts.of verpleegkundige.
|
|
|
Borststuwing
|
|
Na een drietal dagen zal een gespannen gevoel in de borsten ontstaan, wat volledig normaal is. Dit verschijnsel is te wijten aan een verwijding van de bloedvaten in de borst en de aanmaak van de eerste melk. Belangrijk om weten is dat dit nogal eens pijnlijk kan zijn en soms gepaard gaat met wat temperatuurverhoging. Ook kunnen hier en daar pijnlijke knobbels in de borst te voelen zijn.
Aan te raden in dit geval: het dragen van een goed steunende BH, aanwenden van warmte (vb. warme douche voor het voeden) of eventueel ook koude kompressen, manueel afduwen van de melk na massage van de knobbels. Vraag gerust raad aan de verpleging, zij hebben daar meestal veel ervaring mee. Borststuwing verdwijnt meestal na 48 uur.
|
|
|
Tepelkloven
|
|
Tepelkloven zijn pijnlijke kloofjes ter hoogte van de tepel. De grootste boosdoener hierbij is het verkeerd aanleggen van de baby zodat het mondje enkel de tepel en niet de tepelhof omsluit. Om dit ongemak te voorkomen is het, naast het aanleren van een goede techniek, ook belangrijk een goede hygiëne na te streven: borsten wassen met enkel water zonder zeep en goed afdrogen, borstkompressen (zonder plastieken achterzijde) regelmatig wisselen, geen synthetische BH dragen maar kiezen voor een katoenen model. Indien nodig zal er eventueel een beschermend en genezend zalfje voorgeschreven worden. In extreme gevallen worden tijdelijk soms tepelhoedjes aangewend. Deze laatste worden best niet te lang gebruikt; het gebruik van tepelhoedjes remt immers de toeschietreflex van de melk af.
|
|
|
Borstontsteking of mastitis
|
|
Wanneer een borstontsteking optreedt zal de borst gestuwd zijn, er zal zich een rode warme zone aftekenen en en ook kunnen algemene ziektetekens optreden : koude rillingen, koorts. In dit geval dient steeds zo vlug mogelijk een arts geraadpleegd te worden, zodat de ontsteking niet tot een echt borstabces evolueert. De arts zal de nodige antibiotica voorschrijven en de locale behandeling van de borst uitleggen. Meestal herstelt de situatie zich vlot en kan de borstvoeding gewoon verder gegeven worden.
|
|
|
Borstvoeding geven na een keizersnede
|
|
Hoewel hieromtrent soms nog twijfels bestaan, kan toch heel overtuigend gesteld worden dat een keizersnede geen enkele belemmering betekent om borstvoeding te geven. In om het even welk centrum de ingreep plaatsvindt zal het team voor extra begeleiding zorgen: er zal gezocht worden naar de meest comfortabele houding om voeding te geven, er wordt zeker ook gezorgd voor voldoende pijnstilling. De borstvoeding zal misschien iets minder snel op gang komen, maar de doorzetters worden zeker en vast beloond.
|
|
|
Borstvoeding bij een tweeling
|
|
Borstvoeding geven aan twee baby’s wordt is niet zo vanzelfsprekend: veel moeders denken dat ze niet voldoende melk zullen hebben en dat het een heel zwaar karwei zal worden. In geval van een tweeling is de perinatale begeleiding van heel groot belang. Het is belangrijk dat men weet dat de melkproductie berust op het principe van vraag en aanbod: er zal dus zeker genoeg melk zijn voor twee. Het geven van borstvoeding aan twee kindjes is uiteraard soms lastig en tijdrovend; het hele gebeuren rond het geven van flesvoeding (onderhoud van flesjes, bereiden en geven van de voeding) neemt echter ook veel tijd in beslag. Bij een tweeling is het van nog groter belang om tijdig en veel te rusten. Bij het geven van borstvoeding is het misschien handig om bezoekers steeds een afspraak te laten maken; durf gerust zeggen dat het eens niet past. Ideaal is natuurlijk om beide baby’s gelijktijdig te kunnen voeden; dit is een techniek die wel wat handigheid en ervaring vergt. Een andere manier is het voeden van elke baby op vraag. Een derde mogelijkheid is de baby’s afwisselend borstvoeding en een flesje te geven. Welke methode er ook gekozen wordt, weet dat borstvoeding uiteindelijk de beste voeding is voor de twee baby’s, die veelal ook een geringer geboortegewicht zullen hebben en al dan niet te vroeg geboren zullen worden. Hulp, ondersteuning en info van bevoegde personen is hier zeker in de beginfase aangewezen.
|
zie ook artikel :
Tweelingen en andere meerlingen
|
|
|
Borstvoeding bij vroeggeborene of premature baby’s
|
|
Het gebruik van moedermelk bij premature baby’s is de laatste jaren sterk toegenomen. Moedermelk biedt immers vele voordelen voor de vroeggeborenen o.a. een zekere bescherming tegen infecties, een zekere bescherming tegen allergieontwikkeling en moedermelk geeft een snellere maaglediging. Afhankelijk van de graad van prematuriteit wordt de baby rechtstreeks aan de borst gelegd, of wordt de melk afgekolfd en in een flesje of via een maagsonde gegeven. Algemeen wordt echter aangenomen dat terme moedermelk geen geschikte voeding is voor prematuren. Pretermen of vroeggeborenen die gevoed worden met preterme moedermelk groeien sneller dan met terme moedermelk. De eigen moedermelk van de premature baby bezit onmiskenbaar troeven, maar ook tekorten. Mits aanvulling met de nodige supplementen is in de praktijk een adequate groei van de baby verzekerd. Het is dan ook heel belangrijk om de voeding van de vroeggeborene met de pediater of neonatoloog in detail te bespreken.
|
zie ook artikel :
Prematuur geboren baby
|
zie ook artikel :
Aanbevelingen over voedingen voor zuigelingen van 0 tot 12 maand
|
|
|
Afkolven van moedermelk
|
|
Wanneer de baby niet rechtstreeks aan de borst kan drinken door één of andere reden, kan de melk met een afkolfapparaat afgekolfd worden. Dit apparaat kan volautomatisch werken, ofwel op batterij of ook manueel worden bediend. Dit hulpmiddel kan eventueel ook eens aangewend worden wanneer de moeder ter gelegenheid van een uitstap of bij het begin van de werkhervatting melk wil afkolven, die dan door een derde persoon met een flesje wordt gegeven. De afgekolfde melk wordt dan met een flesje (of eventueel via een maagsonde bij vb. prematuren) toegediend. Afkolven dient steeds gepaard te gaan met zeer strenge hygiënische normen. De volautomatische toestellen kunnen gehuurd worden in de kraamafdeling, bij de mutualiteit en bij gespecialiseerde firma’s. Toestellen op batterij of manueel te bedienen kunnen aangekocht worden in babyspeciaalzaken; de kostprijs hiervan valt redelijk mee.
|
|
|
Bewaren van moedermelk
|
|
Afgekolfde moedermelk kan 48 uur probleemloos in de koelkast bewaard worden. Wanneer het de bedoeling is om de melk in te vriezen, gebeurt dit best zo snel mogelijk na afkoeling in de koelkast. Het invriezen gebeurt vanzelfsprekend ook onder de meest strikt hygiënische normen. Het is ook best om steeds kleine hoeveelheden in te vriezen vb. in een kiemvrij plastieken recipiënt. Het is ook best om de datum van afkolven te noteren. Op die manier kan de melk gedurende 3 maanden bewaard worden.
|
|
|
Borstvoeding en geneesmiddelen
|
|
Sommige geneesmiddelen hebben geen enkel effect op de baby, hetzij omdat ze niet in moedermelk doordringen of omdat de concentratie te laag is om bijwerkingen te hebben. Andere producten echter kunnen wel schadelijk zijn o.a. doordat ze de ademhaling van het kind bemoeilijken, diarree veroorzaken, spierspasmen en abnormale bewegingen uitlokken,... De gulden regel is dan ook: slik niets op eigen houtje , enkel op voorschrift.
|
|
|
Borstvoeding en anticonceptie
|
|
Kan je het geven van borstvoeding beschouwen als een veilig anticonceptiemiddel? In principe wel op voorwaarde dat er uitsluitend borstvoeding gegeven wordt. Het is echter belangrijk te weten dat dit geen honderd procent zekerheid biedt. Het is dan ook best om de anticonceptie met uw arts te bespreken
|
zie ook rubriek :
anticonceptie
|
|
|
Dioxine in moedermelk
|
|
Dioxinen en nitrofuranen zijn giftige, zeer stabiele stoffen die, eens ze in het milieu aanwezig zijn er bijna niet meer uit te krijgen zijn. De informatie in sommige berichten heeft bepaalde vrouwen enorme schrik aangejaagd in verband met het geven van borstvoeding. Uit verschillende onderzoeksgegevens is echter gebleken dat er momenteel geen redenen zijn om borstvoeding omwille van de dioxinevervuiling af te raden. De voordelen van borstvoeding op nutritioneel en immunologisch vlak en de affectieve band tussen moeder en kind wegen ruimschoots op tegen eventuele onbekende nadelen van dioxine in moedermelk.
|
zie ook artikel :
Aanbevelingen over voedingen voor zuigelingen van 0 tot 12 maand
zie ook rubriek :
wonen en gezondheid
|
|
|
Stoppen met borstvoeding
|
|
Hoelang je borstvoeding zal kunnen of willen gegeven worden hangt van vele omstandigheden af. Indien je de borstvoeding niet dient te stoppen omwille van tekort aan melk, is het best dat de omschakeling geleidelijk aan gebeurt. Hiermee wordt bedoeld dat er best afwisselend borstvoeding en een flesje gegeven wordt. Hoe langer je uw baby zelf gevoed hebt, hoe moeilijker het kan worden om het drinken van een flesje aan te leren. Door geleidelijk aan minder borstvoeding te geven zal ook de melkproductie systematisch verminderen. De voeding van ’s morgens en ’s avonds worden steeds laatst afgeschaft. Het stoppen met de borstvoeding kan heel bewust en ook probleemloos verlopen; andere moeders hebben het er psychisch wel wat lastig mee: voor hen wordt het beleefd als een stukje afscheid nemen.
|
zie ook artikel :
Prebiotica in babyvoeding
|
 Verstuur dit artikel naar een kennis
 Druk dit artikel af
verschenen op : 01-09-2000 |
bijgewerkt op : 02-02-2007
|
TERUG |
HOME |
contacteer ons
|
contacteer ons
